Ảnh minh họa

Trong quá trình kiểm sát việc thi hành án phạt tù tại Trại giam số 5, Bộ Công an, Phòng 8 – VKSND tỉnh Thanh Hóa phát hiện Bản án hình sự sơ thẩm số 208/2025/HS-ST ngày 23/4/2025 của TAND thành phố Thanh Hóa (nay là TAND khu vực 1) có dấu hiệu áp dụng pháp luật chưa đúng trong việc xác định tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự đối với bị cáo Lê Văn Thành.

Theo bản án, Hội đồng xét xử áp dụng điểm h khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự, xác định bị cáo Lê Văn Thành phạm tội thuộc trường hợp “tái phạm”. Tuy nhiên, qua nghiên cứu hồ sơ, Phòng 8 xác định trước đó, tại Bản án số 20/2023/HSST ngày 10/02/2023 của TAND tỉnh Thanh Hóa, Lê Văn Thành bị xử phạt 18 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội “Gây rối trật tự công cộng” theo điểm b khoản 2 Điều 318 Bộ luật Hình sự. Đáng chú ý, hành vi phạm tội trong vụ án trước được thực hiện ngày 13/9/2021, khi Lê Văn Thành mới 17 tuổi 01 tháng 18 ngày, thuộc trường hợp người dưới 18 tuổi phạm tội. Theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 107 Bộ luật Hình sự, người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi bị kết án về tội phạm nghiêm trọng được coi là không có án tích. Do đó, việc Bản án hình sự sơ thẩm số 208/2025/HS-ST áp dụng điểm h khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự để xác định tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “tái phạm” đối với Lê Văn Thành là chưa đúng quy định pháp luật.

Việc xác định không đúng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự không chỉ ảnh hưởng đến việc quyết định hình phạt mà còn liên quan đến thời gian xem xét giảm thời hạn chấp hành án phạt tù và các hậu quả pháp lý về sau đối với người bị kết án. Từ kết quả kiểm sát, Phòng 8 đã trao đổi, đề nghị Phòng 7 báo cáo Lãnh đạo Viện xem xét thực hiện thủ tục đề nghị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm theo thẩm quyền. Đồng thời, đơn vị ban hành Thông báo rút kinh nghiệm nhằm giúp các đơn vị nhận diện, phòng ngừa những thiếu sót tương tự trong thực tiễn công tác.

Từ vụ việc, Phòng 8 đề nghị VKSND các khu vực đặc biệt lưu ý việc kiểm tra kỹ tiền án, tiền sự; xác định chính xác độ tuổi của người phạm tội tại thời điểm thực hiện hành vi; nghiên cứu, áp dụng đúng quy định về án tích đối với người dưới 18 tuổi; đồng thời tăng cường kiểm sát việc áp dụng các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và kịp thời báo cáo, đề xuất kháng nghị khi phát hiện vi phạm. Thông qua vụ việc, Phòng 8 – VKSND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu các đơn vị nghiên cứu, quán triệt đến Kiểm sát viên, công chức làm công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử và kiểm sát thi hành án hình sự. Qua đó, nâng cao chất lượng công tác kiểm sát, bảo đảm việc áp dụng pháp luật nghiêm minh, thống nhất và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người bị kết án, nhất là người chưa thành niên.

Vụ việc cũng là kinh nghiệm thiết thực trong việc phát huy vai trò của công tác kiểm sát thi hành án hình sự. Từ một bản án đang được tổ chức thi hành, Kiểm sát viên đã chủ động rà soát, đối chiếu hồ sơ, phát hiện dấu hiệu vi phạm và kịp thời tham mưu xử lý, qua đó góp phần bảo đảm mọi bản án, quyết định của Tòa án được áp dụng đúng pháp luật, đồng thời nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kết án.