Chi đoàn Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) khu vực 2 - Thanh Hóa tiên phong trong chuyển đổi số thông qua ứng dụng Notebooklm phục vụ công tác kiểm sát

Thực hiện chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số trong ngành Kiểm sát nhân dân, thời gian qua Chi đoàn VKSND khu vực 2 đã phát huy vai trò xung kích của đoàn viên thanh niên trong nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới vào hoạt động chuyên môn, nổi bật là việc triển khai thử nghiệm phần mềm NotebookLM phục vụ công tác kiểm sát bản án và nghiên cứu hồ sơ vụ án.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn khi số lượng bản án, quyết định cần nghiên cứu ngày càng nhiều, nội dung vụ việc ngày càng phức tạp, Chi đoàn xác định việc ứng dụng công cụ trí tuệ nhân tạo nhằm hỗ trợ kiểm sát viên nâng cao hiệu quả phân tích hồ sơ là hướng đi phù hợp với xu thế chuyển đổi số của ngành. Thông qua các buổi sinh hoạt chuyên đề và trao đổi nghiệp vụ, đoàn viên thanh niên đã chủ động tiếp cận, thử nghiệm NotebookLM như một trợ lý nghiên cứu tài liệu số.

Trong công tác kiểm sát bản án, phần mềm được sử dụng để hỗ trợ hệ thống hóa toàn bộ nội dung bản án theo từng nhóm vấn đề pháp lý như: diễn biến hành vi phạm tội, đánh giá chứng cứ, nhận định của Hội đồng xét xử và căn cứ áp dụng pháp luật. Từ dữ liệu đầu vào là bản án và tài liệu liên quan, NotebookLM giúp trích xuất nhanh các luận điểm chính, đối chiếu giữa phần nhận định và phần quyết định của bản án, qua đó hỗ trợ kiểm sát viên phát hiện những dấu hiệu chưa thống nhất hoặc thiếu căn cứ trong lập luận tư pháp.

Đặc biệt, việc ứng dụng phần mềm đã hỗ trợ hiệu quả trong việc rà soát tính logic của bản án - một khâu quan trọng nhưng thường tốn nhiều thời gian trong thực tiễn. Thông qua chức năng tổng hợp và truy vấn nội dung theo ngữ cảnh, kiểm sát viên có thể kiểm tra nhanh việc đánh giá chứng cứ đã đầy đủ hay chưa, có bỏ sót tình tiết quan trọng hay không, việc áp dụng điều luật có phù hợp với hành vi được chứng minh hay tồn tại mâu thuẫn giữa nhận định và mức hình phạt đã tuyên. Qua đó, chất lượng nghiên cứu bản án được nâng lên theo hướng sâu hơn về lập luận pháp lý thay vì chỉ dừng ở việc đọc - ghi chép thủ công.

Bên cạnh đó, NotebookLM còn được sử dụng ở mức độ hỗ trợ thiết kế sơ đồ tư duy nhằm hệ thống hóa nhanh nội dung hồ sơ, giúp đoàn viên dễ dàng trao đổi nghiệp vụ và thống nhất nhận định trong quá trình họp đơn vị.

Quá trình triển khai luôn được Chi đoàn thực hiện thận trọng, bảo đảm nguyên tắc bảo mật thông tin và tuân thủ quy định của ngành; công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thay thế tư duy độc lập và trách nhiệm nghề nghiệp của kiểm sát viên.

Việc nghiên cứu và ứng dụng NotebookLM đã góp phần hình thành thói quen làm việc số, nâng cao năng lực tự học và đổi mới phương pháp nghiên cứu hồ sơ trong đội ngũ đoàn viên thanh niên Chi đoàn VKSND Khu vực 2. Đây là bước đi cụ thể, thể hiện tinh thần chủ động thích ứng với chuyển đổi số, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ Kiểm sát ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới./.

Hoàng Nguyễn Bảo Anh