QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA
Ngày 26/7/1960, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Lệnh số 20-LCT công bố Luật tổ chức VKSND, đánh dấu sự ra đời của hệ thống VKSND Việt Nam. Nằm trong hệ thống VKSND, VKSND tỉnh Thanh Hóa được thành lập theo Quyết số 01/QĐ ngày 31/12/1960 của VKSND tối cao.
Trải qua quá trình xây dựng và trưởng thành, dưới sự lãnh đạo của VKSND tối cao, Tỉnh ủy, sự giám sát HĐND, sự phối hợp của UBND, MTTQ, các cấp, các ngành, sự ủng hộ của Nhân dân trong tỉnh; vượt qua nhiều khó khăn, thử thách, song ở bất kỳ hoàn cảnh nào, các thế hệ cán bộ ngành Kiểm sát Thanh Hóa luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, nỗ lực phấn đấu, tuyệt đối trung thành với sự nghiệp của Đảng và nhân dân, kiên quyết, kiên trì bảo vệ pháp chế XHCN, phục vụ đắc lực yêu cầu nhiệm vụ cách mạng trong từng giai đoạn.
1. Giai đoạn từ năm 1960 đến năm 1975, ngành Kiểm sát Thanh Hóa chỉ với 16 đồng chí công tác tại VKSND tỉnh, 01 đến 03 đồng chí công tác tại VKSND cấp huyện, vừa tập trung xây dựng, kiện toàn tổ chức bộ máy, vừa đẩy mạnh công tác kiểm sát gắn với việc phục vụ các nhiệm vụ chính trị tại địa phương, góp phần bảo đảm an ninh chính trị, trật tự xã hội, bảo vệ sản xuất, củng cố hậu phương vững chắc, góp phần chi viện đắc lực cho chiến trường miền Nam. Giai đoạn này đồng chí Vũ Văn Kính, đồng chí Nguyễn Lịch, đồng chí Trịnh Xuân Lưỡng và đồng chí Nguyễn Sĩ Tuệ lần lượt được bổ nhiệm làm Viện trưởng VKSND tỉnh Thanh Hóa.
2. Giai đoạn từ năm 1976 đến năm 1986, sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội, tội phạm và vi phạm pháp luật xảy ra ở nhiều lĩnh vực nên giai đoạn này công tác kiểm sát của ngành Kiểm sát Thanh Hóa ngày càng được nâng cao, góp phần tích cực vào công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, giữ vững trật tự kỷ cương. Giai đoạn này đồng chí Nguyễn Văn Mạo, đồng chí Lê Thanh và đồng chí Nguyễn Khanh lần lượt được bổ nhiệm làm Viện trưởng VKSND tỉnh Thanh Hóa.
3. Giai đoạn từ năm 1987 đến năm 2001, là giai đoạn chuyển đổi nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa nên đã có nhiều tác động đến đời sống xã hội, vi phạm ở các lĩnh vực kinh tế trọng điểm như đất đai, ngân hàng, xuất nhập khẩu… phát sinh, ngành Kiểm sát Thanh Hóa đã có nhiều đổi mới, bám sát các nhiệm vụ chính trị, tập trung nâng cao chất lượng công tác kiểm sát việc tuân theo pháp luật, kịp thời phát hiện các vi phạm để ban hành nhiều kiến nghị, kháng nghị yêu cầu xử lý, khắc phục, ngăn chặn vi phạm, từ đó đã thu hồi nhiều tài sản của Nhà nước bị thất thoát, chiếm đoạt, góp phần vào việc tăng cường quản lý kinh tế, quản lý xã hội theo pháp luật. Giai đoạn này đồng chí Vũ Xuân Thu được bổ nhiệm làm Viện trưởng VKSND tỉnh Thanh Hóa.
4. Giai đoạn từ năm 2002 đến năm 2015, đánh dấu sự thay đổi lớn về chức năng, nhiệm vụ, ngành KSND không thực hiện công tác kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong lĩnh vực hành chính, kinh tế, xã hội (kiểm sát chung), tập trung thực hiện chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp và thực hiện chủ trương của ngành Kiểm sát nhân dân “Đổi mới, chất lượng, kỷ cương, hướng về cơ sở”, VKSND hai cấp tỉnh Thanh Hóa đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp đột phá và tạo được sự chuyển biến tích cực trên các mặt công tác, trọng tâm là tiếp tục nâng cao chất lượng công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, kịp thời phát hiện các vi phạm trong hoạt động điều tra, xét xử, thi hành án để ban hành kiến nghị, kháng nghị yêu cầu xử lý, khắc phục vi phạm, bảo đảm pháp chế trong hoạt động tư pháp, từ đó đã khẳng định được vai trò của VKSND trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, vi phạm pháp luật, không để xảy ra oan sai, bỏ lọt tội phạm. Giai đoạn này đồng chí Vũ Duy Hòa được bổ nhiệm làm Viện trưởng VKSND tỉnh Thanh Hóa.
5. Giai đoạn từ năm 2016 đến nay, VKSND hai cấp tỉnh Thanh Hóa đã đạt được nhiều thành tựu nổi bật. Bám sát chức năng, nhiệm vụ của Ngành và yêu cầu nhiệm vụ chính trị của địa phương, tập trung nâng cao chất lượng toàn diện các khâu công tác kiểm sát, nhất là tăng cường trách nhiệm công tố trong hoạt động điều tra, gắn công tố với hoạt động điều tra, đáp ứng yêu cầu 4 S “sớm hơn, sát hơn, sâu hơn, sắc hơn”, từ đó mọi tội phạm được phát hiện đều bị xử lý kịp thời, nghiêm minh, đúng pháp luật, không để xảy ra oan sai, bỏ lọt tội phạm. Đặc biệt trong những năm gần đây, ngành Kiểm sát Thanh Hóa đã thể hiện bản lĩnh, quyết tâm chính trị cao trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm tham nhũng, kinh tế và thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án; đã chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tiến hành tố tụng đẩy nhanh tiến độ điều tra, truy tố, xét xử kịp thời, nghiêm minh nhiều vụ án tham nhũng, kinh tế lớn mà dư luận xã hội quan tâm với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ, bất kể người đó là ai” được cấp ủy đảng, chính quyền và nhân dân đồng tình, ủng hộ cao. Giai đoạn này đồng chí Đỗ Văn Phương, đồng chí Lê Văn Đông, đồng chí Trần Thế Kính và đồng chí Nguyễn Tiến Dũng lần lượt được bổ nhiệm làm Viện trưởng VKSND tỉnh Thanh Hóa.
Thực hiện Nghị quyết số 60-NQ/TW, ngày 12/4/2025 của Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương (khóa XIII) về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; Nghị quyết số 84/2025/UBTVQH15 ngày 27/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về thành lập VKSND cấp tỉnh, VKSND khu vực, VKSND tỉnh Thanh Hóa có 11 phòng và 13 VKSND khu vực được hợp nhất trên cơ sở 26 VKSND cấp huyện và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/7/2025. Cùng với đó, Đảng bộ VKSND tỉnh và 24 chi bộ trực thuộc được thành lập với tổng số 427 đảng viên.
Với những kết quả đạt được nêu trên, trải qua quá trình xây dựng và trưởng thành, VKSND tỉnh Thanh Hoá đã được tặng thưởng nhiều danh hiệu thi đua và phần thưởng cao quý. Đặc biệt, từ năm 2010 đến nay, ngành Kiểm sát Thanh Hóa đều hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, được VKSND tối cao tặng Cờ dẫn đầu phong trào thi đua, trong đó năm 2013 và từ năm 2016 đến năm 2020, liên tục từ năm 2022 đến năm 2024 đều được tặng Cờ thi đua của Chính phủ. Năm 2011, được Chủ tịch Nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhì, năm 2016 được Chủ tịch Nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất; năm 2023, Đảng bộ VKSND tỉnh Thanh Hoá được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen trong phong trào thi đua “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”. Tại Lễ kỷ niệm 65 năm ngày truyền thống ngành KSND, đón nhận danh hiệu Anh hùng lao động và Đại hội Thi đua yêu nước ngành KSND, lần thứ VII do Viện KSND tối cao tổ chức ngày 21/7/2025, VKSND tỉnh Thanh Hóa là tập thể điển hình tiên tiến giai đoạn 2020-2025, được biểu dương, vinh danh./.